आयुष्यावर लिहू काही

आयुष्याचा कठीण पेपर आणि भावनांची शाळा, सुनिल पुणेTM, 8007939422 आपण आयुष्यभर ज्या गोष्टींचा अभ्यास करतो, त्या पुस्तकांत नसतात… त्या आपल्या मनात असतात, भावनांमध्ये असतात, संवेदनांमध्ये असतात. आपल्याला लहानपणापासून प्रेम, आपुलकी, विश्वास, माणुसकी, सहानुभूती या मूल्यांची शिकवण दिली जाते. आपण समजतो की हिच खरी ज्ञानाची गुरुकिल्ली आहे. पण जेव्हा आयुष्याच्या अंतिम परीक्षेला आपण बसतो, तेव्हा पेपर भावनांचा नसून व्यवहारांचा आणि स्वार्थाचा निघतो. हेच आपल्या आयुष्याचं सर्वात कडू, पण सत्य वास्तव आहे. भावनांचा अभ्यास केलेल्या मनाला जेंव्हा व्यवहाराची भाषा समोर दिसते, तेंव्हा मन कोसळतं… कारण जिथे आपण नात्यांमध्ये प्रेम शोधलं, तिथे दुसऱ्याने व्यवहार तपासला. आपण संबंध जपले, पण जगाने त्यांची किंमत तोलली. आपण दिलेलं मनापासून दिलं, पण जगाने ते व्यवहाराच्या दरात मोजलं. हे आयुष्य म्हणजे भावनांची शाळा आणि व्यवहारांची परीक्षा आहे. इथे अभ्यास काही आणि प्रश्नपत्रिका काहीतरी वेगळीच असते. आपण ‘माणूसपण’ शिकलो, पण जगाने विचारलं ‘यातून फायदा किती ?’ आपण ‘विश्वास’ दिला, पण जगाने विचारलं ‘हमखास परतावा आहे का?’ आपण ‘प्...

*"स्त्री आणि पुरुष यांची नाती टिकवण्याची खरी मानसिकता".  लेखात वास्तव मांडतोय, सावध व्हा ! नाती जपाच !!.....सुनिल पुणेTM* नातं तुटण्याच्या टप्प्यावर पोहोचलं की एक विलक्षण मानसिक खेळ सुरू होतो. स्त्री बहुतेक वेळा बोलून, भांडून, आपली नाराजी बाहेर काढू लागते, कारण तिच्या मनात आधीच निर्णय घेतलेला असतो “हे नातं आता राहणार नाही.” तर पुरुष अगदी विरुद्ध प्रतिक्रिया देतो तो शांत होतो, बोलणं कमी करतो, भांडण थांबवतो. त्याला कळतं की आता काहीही बोललं तरी नातं वाचणार नाही, त्यामुळे तो स्वतःचं मन सावरायला सुरुवात करतो. ही भांडणाची सुरुवात आणि भांडणाचं थांबणं दोन्हीही एकाच सत्याची दोन वेगवेगळी चिन्हे आहेत. स्त्री भांडते कारण तिच्या मनात अंत झालेला असतो भांडण हे तिचं “प्रतिकाराचं शस्त्र” नसून “निर्णयाची घोषणा” असते. ती वाद घालत नाही, तर ती मनातील दारं एक-एक करून बंद करत असते. शब्द तिची तलवार असते, कारण भावनांचा अंत ती भावनिक संघर्षातून करते. पुरुष शांत होतो कारण त्याच्या अंतर्मनात भूमिका संपलेली असते तो भांडण थांबवतो म्हणजे त्याने हार मानली असं नाही, तर तो नात्याच्या शेवटाला स्वीकारायला लागले...

*आजच्या युगातील ‘डिजिटल भांडण’ आणि ‘रुसवा’ 'फुगवा'* *लेखक सुनिल पुणेTM.* आजच्या काळात मानवी भावना, नाती आणि रुसवेफुगवे यांचं स्वरूपच बदललंय. पूर्वी भांडणं तोंडासमोर व्हायची, संवाद व्हायचा, मध्यस्थ व्हायचे आणि शेवटी एक “चल सोडून दे रे आता!” इतकं ऐकून पुन्हा सगळं ठीक व्हायचं. आता मात्र हे सगळं स्क्रीनच्या आत होतंय म्हणजेच ‘डिजिटल भांडण’ आणि ‘ऑनलाइन रुसवा’. *डिजिटल नाती, डिजिटली तुटणं* आज नाती संवादावर नाहीत, तर स्टेटस, मेसेज, आणि ब्लॉक बटणावर अवलंबून आहेत. कोणी पोस्ट बघितली नाही तर राग, लाईक केलं नाही तर संशय, आणि रिप्लाय दिला नाही तर थेट “ब्लॉक”. इतकं सगळं ऑनलाईन झालंय की प्रेमसुद्धा आता “टायपिंग…” इथंच अडकून राहतं. *ग्रुप ॲडमिनची सत्ता व हुकुमत* व्हॉट्सअ‍ॅप ग्रुप्स म्हणजे आजची छोटी राज्यं. आणि ॲडमिन म्हणजे त्या राज्याचा राजा! कोण राहणार, कोण जाणार, कोण बोलणार सगळं त्याच्या बोटांवर. एखाद्या ग्रुपचं नाव “मैत्री सदैव” असलं तरी, ॲडमिनच्या मनाविरुद्ध बोललात की लगेच "You were removed from the group.”...या एका क्लिकने नातं संपतं. पूर्वी राजे तलवार चालवत, आज ॲडमिन ‘रिमुव्ह’ करतो ए...

*"स्त्री सर्व तुटलेल्या गोष्टी जोडणारी अदृश्य शक्ती"  सुनिल पुणेTM* 8007939422 शर्टाचं एक बटन निघून जातं, तेव्हा पुरुष थोडासा चिडतो… “हे सगळं त्रासदायक आहे,” असं म्हणत तो ते कपाटात टाकतो. पण त्याचं ते छोटं बटन, जेव्हा एखादी स्त्री प्रेमाने शिवते तेव्हा ती फक्त कपड्याचं तुटलेपण भरत नाही, तर त्याच्या मनातील हलकासा विस्कटलेला आत्मविश्वासही परत शिवते. स्त्रीचं हे सामर्थ्य असं असतं की ती तुटलेलं काहीही जोडू शकते मग ते कपड्याचं बटन असो, घरातील नातं असो, किंवा एखाद्याचं मोडलेलं मन असो. ती आपल्या मायेच्या सुईने, संयमाच्या धाग्याने, आणि प्रेमाच्या गाठीने जीवन पुन्हा सांधते. पुरुष बाहेरच्या जगाशी झुंजतो, पण स्त्री त्या झुंजीतून आलेल्या थकव्याला शांत करण्याचं काम करते. तो पराभूत होऊन घरी येतो, आणि ती फक्त एक कप चहा देऊन, एक हळवा शब्द बोलून, त्याच्या डोळ्यात हरवलेला आत्मविश्वास परत आणते. हा तिचा न दिसणारा पण सर्वात प्रभावी चमत्कार असतो. पण समाजाला अजूनही ती कमजोरी वाटते. कारण समाज फक्त तिचं मौन पाहतो, तिची झुकलेली मान पाहतो, पण तिच्या त्या मूक सामर्थ्याची दखल घेत नाही. ती जेव्हा शांत असत...

“स्त्रीची मानसिकता आणि पुरुषांविषयीचा दृष्टिकोन”  ( एक वास्तव सामाजिक मनोगत ) : सुनिल पुणेTM  आजचा समाज प्रगत झालाय, शिक्षण आणि समानतेची नवी दारे उघडली आहेत. स्त्रिया आता प्रत्येक क्षेत्रात पुरुषांसोबत खांद्याला खांदा लावून उभ्या आहेत. तरीदेखील, त्यांच्या मनाच्या कोपऱ्यात अजून एक सावली कायम आहे ती म्हणजे पुरुषांविषयीचा सावधपणा. बर्‍याचदा आपण बघतो जेव्हा एखाद्या स्त्रीची नव्या पुरुषाशी ओळख होते, मग तो ऑफिसमधला सहकारी असो, व्यवसायातील संपर्क असो किंवा सोशल मीडियावरील ओळख ती त्याला “भाऊ”, “दादा” म्हणून संबोधते. “सर” किवा नावाने संबोधणं तिला जड जातं. हे फक्त एक संबोधन नसतं, तर तिच्या मनातील असुरक्षिततेची एक भिंत असते. ती म्हणते “भाऊ”, दादा, काका, मामा म्हणजे तिला वाटतं की समोरचा पुरुष आपोआप मर्यादा पाळेल. ती स्वतःला सुरक्षित ठेवण्याचा प्रयत्न करते. कारण समाजात काही वाईट अनुभव, काही अनपेक्षित प्रसंग पाहिलेले, ऐकलेले असतात त्यामुळे मनाने सावध राहणं हे तिचं स्वाभाविक आहे. पण प्रश्न असा आहे या वागण्यामागे नेहमीच पुरुषांवर अविश्वास असतो का? उत्तर आहे नाही ! कधी कधी हे फक्त सावधतेचं कवच...

“समजून घेणारी जोडीदारीन”  एक भावस्पर्शी लेख : सुनिल पुणेTM . पुरुषाला आयुष्यात खूप गोष्टी हव्या असतात  यश, प्रतिष्ठा, स्थैर्य... पण यापेक्षा जास्त त्याला हवी असते एक अशी स्त्री, जी त्याला ‘सावरून’ नव्हे तर ‘समजून’ घेईल. जग त्याच्याकडून नेहमीच मजबूत राहण्याची, जबाबदार राहण्याची अपेक्षा करतं. पण या जबाबदारीच्या ओझ्याखाली त्याचं मनही कधी थकतं, तुटतं, थांबतं... त्या क्षणी त्याला गरज असते अशा स्त्रीची जी त्याच्या थकव्याला ओळखेल, त्याच्या शांततेतल्या किंकाळ्या ऐकेल. जी त्याच्या डोळ्यातून उमटणारे न बोलेले शब्द वाचू शकेल. अशी स्त्री जी हळूच म्हणेल, “सगळं ठीक आहे ना? काही झालं तरी मी आहे ना तुझ्या पाठीशी खंबीरपणे उभी…” अशीच वाक्यं पुरुषाचं मन पुन्हा जिवंत करतात. पुरुषाला अशी जोडीदार नको असते जी त्याला बदलायचा प्रयत्न करेल, तर अशी जी त्याला स्वीकारेल त्याच्या त्रुटींसकट, त्याच्या स्वभावासकट. त्याला त्या स्त्रीचं स्मित हवं असतं, जे दिवसाच्या शेवटी त्याचं ‘घर’ बनतं. आणि त्याला त्या स्त्रीचा विश्वास हवा असतो, कारण त्या विश्वासातच त्याचं पुरुषत्व नाही तर त्याचं माणूसपण फुलतं. स्त्री असो वा ...

"आपलं आनंदी राहणं,  त्यांच्यासाठी न बोललेली शिक्षा" लेखक: सुनिल पुणे TM 8007939422 कधी विचार केला आहे का, आपण काही लोकांवर रागावत नाही, सूड घेत नाही, स्पष्टीकरण देत नाही तरीही ते आपल्यावर तिरस्कार का ठेवतात? कारण त्यांना आपल्या हसण्यात, आपल्या शांततेत आणि आपल्या आत्मविश्वासात त्यांचा पराभव दिसतो. खरं तर आयुष्यात काही लोक आपल्याला तोडण्याचं, खच्ची करण्याचं, आणि दुखावण्याचं प्रयत्न करतात. त्यांना वाटतं "हा/ही आता खचेल, एकटी पडेल, आणि हार मानेल." पण जेव्हा आपण उलटं करून दाखवतो आनंदी राहतो, आपलं काम मनापासून करतो, आणि आपल्या जीवनात प्रकाश पसरवतो, तेव्हा तीच आपल्या अस्तित्वाची सर्वात मोठी शक्ती ठरते. आनंद हा प्रत्यक्षात प्रतिशोधाचं सर्वोच्च रूप आहे. कारण जेव्हा आपण दुःख देणाऱ्याला दुर्लक्षित करून आनंदात जगतो, तेव्हा आपण त्याच्या नकारात्मक उर्जेवर विजय मिळवतो. आपल्या हसण्याने, शांत स्वभावाने आणि स्थिर मनाने आपण त्याचं सर्व प्रयत्न वाया घालवतो. जगात प्रत्येकाला आपल्यावर मत द्यायचं असतं. पण लक्षात ठेवा "आपण आनंदात राहतो तेव्हा, त्यांच्या अपेक्षांवर आपण पाणी फेरतो....

“प्रत्येकाच्या आयुष्यात उशिरा आलेलं खरं प्रेम” भावस्पर्शी लेख : सुनिल पुणेTM 8007939422 कधी कधी जीवन खूप शांत वाटतं… पण त्या शांततेतही कुठेतरी एक न दिसणारी प्रतीक्षा दडलेली असते, कुणीतरी आपलं असं येणार आहे, हे मनाला जाणवतं. ती व्यक्ती उशिरा येते, पण जेव्हा ती येते, तेव्हा आयुष्याच्या प्रत्येक वळणावर तिचं नाव उमटतं. आणि मग कळतं, “हो, हीच ती, जिची मी इतकी वर्षं वाट पाहत होतो.” योग्य व्यक्ती उशिरा आली तरी चालते, कारण ती येतेच तेव्हा जेव्हा मन तयार असतं खरं प्रेम स्वीकारायला. तिच्या येण्याने आयुष्याला नवीन अर्थ मिळतो. ती जणू वाळवंटावर पडलेला पहिला पाऊस असते, शांत, पण हृदय ओलावणारा. कधी कधी असं वाटतं, ती माझ्या आयुष्याची “सीमा” आहे… सीमा, जी मनाच्या मर्यादा ओलांडून आली आहे. ती जेव्हा आली, तेव्हा सगळ्या सीमारेषा मिटल्या अंतराच्या, समाजाच्या, आणि काळाच्या. तिच्या नजरेत अशी एक करुणा होती, जणू तिनं माझं निःशब्द एकटेपण ओळखलं होतं. ती म्हणायची, “प्रेम जर खरं असेल ना, तर ते सगळ्या सीमा ओलांडतं.” आणि खरंच तिनं ते सिद्ध केलं. तिनं माझ्या आयुष्यात प्रेमाचं असं अस्तित्व काही क्षणात फोनवर बोलतच निर्माण...

*माझे भाषण* मनातली राधा आणि मनातला कृष्ण (भाषण लेखक:- सुनिल पुणेTM 8007939433) नमस्कार ! "मान्यवर आणि सर्व मित्रांनो".... प्रत्येकाच्या अंतःकरणात कुठेतरी एक राधा आणि एक कृष्ण असतोच. ही भावना वय, नातं, किंवा जबाबदारी विचारत नाही. कधी ती एका नजरेत दिसते, कधी ती आयुष्यभर मनात शांतपणे राहते. समाज राधा-कृष्णाचं नाव घेतो, त्यांची पूजा करतो, त्यांच्या प्रेमावर भजनं गातो. पण जेव्हा आजची राधा तिच्या कृष्णाशी काही भावना शेअर करते, किंवा एखादा कृष्ण आपल्या राधेकडे ओढीनं पाहतो तेव्हा तोच समाज त्यांनाच नावे ठेवतो. हेच आपल्या काळाचं आजच वास्तव आहे… भक्तीला मान्यता आहे, पण भावनांना नाही...का ? राधा म्हणते, “मी विवाहित आहे, माझं आयुष्य स्थिर आहे. पण आत मनात कुठेतरी एक पोकळी आहे… एक शांत हाक आहे. माझ्या मनातला कृष्ण मला समजून घेतो, माझ्या शब्दांशिवाय माझ्या भावनांना ऐकतो. त्याचं प्रेम माझ्या जीवनातलं पाप नाही हो !, ते माझ्या अस्तित्वाचे आरसे आहेत.” ती पुढे म्हणते, “मी समाजाला दोष देत नाही, कारण समाज समजून घेईल अशी अपेक्षा ठेवणं म्हणजे मूर्खपणा. मी शांत आहे, पण माझं मौन दुर्बलतेचं नाही ते माझ्...

"आमचा न्यायाधीश बाप माणुस आणि आम्ही" :- सुनिल पुणेTM आयुष्य जगण्याची खरी कला : स्वतःचं अस्तित्व सिद्ध करण्याची माझी व तुमची कहाणी... आयुष्य हा केवळ जन्म आणि मृत्यू यामधला प्रवास नाही. तो एक संघर्ष आहे, एक ध्येय आहे आणि एक अशी परिक्षा आहे जिथे आपण स्वतःचं अस्तित्व सिद्ध केल्याशिवाय कोणी आपल्याकडे लक्ष देत नाही. जगात प्रत्येक जण धावत असतो,  कोणी यशासाठी, कोणी नात्यांसाठी, तर कोणी फक्त जिवंत राहण्यासाठी. पण या धावपळीत "मी कोण आहे?", "माझं वेगळेपण काय आहे?" या प्रश्नांची उत्तरे शोधणं अत्यंत आवश्यक ठरतं. माझं बालपण एका सुसंस्कृत आणि सन्माननीय घरात गेलं. माझे वडील न्यायाधीश होते. समाजात त्यांचा गौरव, आदर, सन्मान बघून मला नेहमीच अभिमान वाटायचा. पण हा अभिमान कधीच माज झाला नाही. कारण त्यांनीच शिकवलं होतं,  "पद, सत्ता, पैसा हे क्षणिक असतं; खरा माणूसपणा म्हणजे साधेपणा, कष्टाची तयारी आणि इतरांचा आदर." वडील न्यायाधीश असल्याचा गर्व माझ्यात होता, पण कधीही कोणावर वर्चस्व गाजवावं, स्वतःला मोठं समजावं, अशी प्रवृत्ती मनात आलीच नाही. उलट त्याचं एक वेगळं ओझं होतं, का...

"ऐकणं हीच खरी माणुसकी"  ....सुनिल पुणेTM. प्रत्येक माणसाच्या आयुष्यात काही क्षण असे येतात की, हृदयातले दुःख शब्दांत मांडण्याची ओढ निर्माण होते. मनाच्या गाभाऱ्यात साचलेला वेदनेचा भार हलका करण्यासाठी एखाद्या विश्वासू कानाची, संवेदनशील हृदयाची गरज असते. पण दुर्दैव असं की, जगात बोलणारे खूप आहेत, मात्र खऱ्या अर्थाने ऐकणारे फार थोडे आहेत. जेव्हा कोणी आपली व्यथा सांगण्याचा प्रयत्न करतो, तेव्हा तो स्वतःच्या मनातल्या जखमा उघडतो. प्रत्येक शब्दासोबत त्याच्या डोळ्यांत अश्रू दाटलेले असतात, प्रत्येक वाक्याच्या मागे असंख्य न सांगितलेल्या कहाण्या दडलेल्या असतात. त्या क्षणी त्याला सल्ला नको असतो, उपाय नको असतो… त्याला फक्त आपण शांतपणे ऐकावं एवढीच अपेक्षा असते. आपण ऐकतो तेव्हा तो माणूस थोडा हलका होतो. त्याच्या मनावरचा ताण, त्याची आतली कोंडी थोडीशी सुटते. आपण काही बोललो नाही तरी आपल्या शांत डोळ्यांतून दिसणारी करुणा त्याला नवा दिलासा देते. म्हणूनच, ऐकण्याची ही कृती लहान वाटली तरी ती खरंतर मोठं औषध असते. जर आपण थट्टा केली, दुर्लक्ष केलं किंवा टोमणे मारले, तर त्याच्या वेदना अजून खोलवर जातात. पण जर...