"आमचा न्यायाधीश बाप माणुस आणि आम्ही" :- सुनिल पुणेTM

"आमचा न्यायाधीश बाप माणुस आणि आम्ही" :- सुनिल पुणेTM

आयुष्य जगण्याची खरी कला : स्वतःचं अस्तित्व सिद्ध करण्याची माझी व तुमची कहाणी...

आयुष्य हा केवळ जन्म आणि मृत्यू यामधला प्रवास नाही. तो एक संघर्ष आहे, एक ध्येय आहे आणि एक अशी परिक्षा आहे जिथे आपण स्वतःचं अस्तित्व सिद्ध केल्याशिवाय कोणी आपल्याकडे लक्ष देत नाही. जगात प्रत्येक जण धावत असतो,  कोणी यशासाठी, कोणी नात्यांसाठी, तर कोणी फक्त जिवंत राहण्यासाठी. पण या धावपळीत "मी कोण आहे?", "माझं वेगळेपण काय आहे?" या प्रश्नांची उत्तरे शोधणं अत्यंत आवश्यक ठरतं.

माझं बालपण एका सुसंस्कृत आणि सन्माननीय घरात गेलं. माझे वडील न्यायाधीश होते. समाजात त्यांचा गौरव, आदर, सन्मान बघून मला नेहमीच अभिमान वाटायचा. पण हा अभिमान कधीच माज झाला नाही. कारण त्यांनीच शिकवलं होतं,  "पद, सत्ता, पैसा हे क्षणिक असतं; खरा माणूसपणा म्हणजे साधेपणा, कष्टाची तयारी आणि इतरांचा आदर." वडील न्यायाधीश असल्याचा गर्व माझ्यात होता, पण कधीही कोणावर वर्चस्व गाजवावं, स्वतःला मोठं समजावं, अशी प्रवृत्ती मनात आलीच नाही. उलट त्याचं एक वेगळं ओझं होतं, कारण न्यायाधीश बापाचा मुलगा म्हणून समाजाकडून अधिक अपेक्षा असतात.

लहानपणी मी अनेकदा पाहिलं की लोक वडिलांकडे न्यायासाठी यायचे. त्यांच्या डोळ्यांत एक विश्वास असायचा. मला तेव्हा जाणवलं की "न्यायाधीश" हा फक्त एक व्यवसाय नाही, तर समाजासाठी जबाबदारीचं प्रतीक आहे. हाच संस्कार मला आयुष्यात पुढे नेणारा ठरला.

पण आयुष्य असं आहे की केवळ आई-वडिलांच्या नावावर किंवा त्यांच्या पदावर आपण जगू शकत नाही. काही काळ लोक दखल घेतात, पण आयुष्यभर आपली ओळख दुसऱ्याच्या छायेत राहिली, तर ती खरी ओळख नसते. म्हणूनच मी ठरवलं,  "माझं भविष्य, माझं अस्तित्व हे मी स्वतः घडवणार."

शिक्षणात मी नेहमी मनापासून लक्ष दिलं. कारण मला ठाऊक होतं की शिक्षण हेच ते शस्त्र आहे जे आयुष्यात कुठेही नेऊन उभं करू शकतं. अनेकदा मित्रांनी सांगितलं, "तुला काय काळजी? तुझे वडील मोठ्या पदावर आहेत." पण मला मात्र समाधान मिळायचं नाही. मला माझं कर्तृत्व हवं होतं.

परीक्षांच्या वेळी घाम गाळून केलेला अभ्यास, सतत स्वतःला शिस्त लावणं, अपयश आलं तरी निराश न होणं,  या सगळ्या टप्प्यांनी माझा स्वभाव घडवला. मी प्रत्येक अडचणीकडे एक संधी म्हणून पाहिलं. अपयश आलं की थोडा वेळ खचायचो, पण लगेच उभा राहायचो. कारण मला वडिलांची आठवण व्हायची, ते नेहमी म्हणायचे, "खरा मुलगा तोच, जो वडिलांचं नाव पुढे नेतो, पण स्वतःच्या कर्तृत्वाने."

आज मागे वळून बघतो तेव्हा लक्षात येतं की हा प्रवास सोपा नव्हता. समाजात स्वतःचं स्वतंत्र स्थान निर्माण करणं म्हणजे जणू समुद्रात स्वतःची होडी घेऊन निघण्यासारखं आहे. वादळं येतात, लाटा उंचावतात, पण ज्याच्याकडे धैर्य असतं तो किनारा गाठतोच.

आज मी समाजात स्वतंत्र ओळख निर्माण केली आहे. वडील न्यायाधीश होते याचा अभिमान आजही आहे, पण लोक मला फक्त "न्यायाधीशांचा मुलगा" म्हणून ओळखत नाहीत. ते मला माझ्या कार्यामुळे, माझ्या विचारांमुळे, माझ्या स्वभावामुळे ओळखतात. ही खरी कमाई आहे.

आपण जर फक्त परिस्थितीवर सर्व निर्णय सोडून दिले, तर आयुष्य आपल्याला केवळ श्वास घेऊ देतं, पण खऱ्या अर्थाने जगू देत नाही. जिवंत राहणं आणि जगणं यातला फरक इथेच आहे. जिवंत राहणं म्हणजे परिस्थितीशी निभावून नेणं, तर जगणं म्हणजे परिस्थितीला हरवून आपलं अस्तित्व जगासमोर ठेवणं.

यशस्वी होणं म्हणजे फक्त पैसा, पद, कीर्ती मिळवणं नव्हे. खरे यश म्हणजे आयुष्याच्या प्रत्येक टप्प्यावर "मी इथे आहे, आणि माझं अस्तित्व महत्त्वाचं आहे" असं दाखवून देणं. त्यासाठी धैर्य लागतं, मेहनत लागते, आणि सर्वात जास्त गरज असते ती स्वतःवर विश्वास ठेवण्याची.

आज मी सुखी आहे, समाधानात आहे. कारण मी माझ्या आयुष्याला फक्त श्वास घेण्यासाठी नाही, तर जगण्यासाठी जगवलं. जेव्हा लोक म्हणतात, "तुझ्या कामामुळे आम्हाला प्रेरणा मिळते," तेव्हा मनातला आनंद शब्दात मावू शकत नाही.

ही कहाणी माझी आहे, पण खरी गोष्ट अशी आहे की ती प्रत्येकाची असू शकते. आपण कुठल्याही क्षेत्रात असलो, कुठल्याही वयात असलो तरी आपलं अस्तित्व जाणवणं आणि त्याचं मूल्य निर्माण करणं हे आपल्याच हातात आहे. आयुष्य आपल्याला एकदाच मिळतं, मग ते फक्त श्वास घेण्यात का वाया घालवायचं?

"चला ! तर, आपण ठरवूया" की आपण फक्त जिवंत राहणार नाही, तर पूर्ण आयुष्य जगणार आहोत. आपण परिस्थितीच्या हाती आपलं भविष्य सोडणार नाही, तर आपलं भविष्य स्वतः घडवणार आहोत. आपण भीतीत राहून हरवणार नाही, तर आत्मविश्वासाने उभं राहून जिंकणार आहोत.

कारण शेवटी समाजात आपल्याला स्थान मिळतं ते आपल्या कर्तृत्वामुळे. बाप न्यायाधीश असला तरी मुलाची खरी किंमत त्याने काय करून दाखवलं यावरच ठरते. आणि मला आनंद आहे की आज माझं अस्तित्व, माझी ओळख ही फक्त माझ्या वडिलांच्या नावाने नाही, तर माझ्या स्वतःच्या कर्तृत्वाने समाजात उभी आहे.

आयुष्य जिवंत राहण्यात नाही, आयुष्य जगण्यात आहे… 

सुनिल पुणेTM 9359850065, sunilpunetm.blogspot.com