"दुश्मनी नव्हे, दुर्लक्ष शिका ! आयुष्य आनंदी ठेवा" ! लेखक: सुनिल पुणेTM 9359850065.

"दुश्मनी नव्हे, दुर्लक्ष शिका ! आयुष्य आनंदी ठेवा" ! लेखक: सुनिल पुणेTM 9359850065.

आयुष्याच्या प्रवासात आपण असंख्य माणसांना भेटत असतो. काही जिवाभावाचे होतात, काही केवळ ओळखीपुरते राहतात, तर काहींच्याशी मतभेद होतात, वाद होतात, कधी रागही येतो आणि भांडणही होते. हे सगळं आयुष्याचाच एक भाग आहे. दोन वेगवेगळ्या विचारांचे, स्वभावांचे आणि अनुभवांचे माणसं एकत्र आली की मतभेद होणं अगदी स्वाभाविक आहे. पण त्या मतभेदाचं रूपांतर आपण दुश्मनीत करतो, तेव्हा खरी चूक तिथेच घडते. कारण वाद हा क्षणिक असतो, पण दुश्मनी ही दीर्घकाळ मनात साठवलेली कटुता असते.

दुश्मनी म्हणजे दुसऱ्याला शिक्षा देण्याचा प्रयत्न नसतो, ती स्वतःलाच दिलेली शिक्षा असते. आपण मनात राग धरून ठेवतो, सूडाची भावना जपतो, त्या व्यक्तीबद्दल सतत विचार करत राहतो; पण त्या सगळ्यात जास्त त्रास होतो तो आपल्या मनाला. दिवस जातात, कामं चालू असतात, आयुष्य पुढे सरकत असतं; पण मन मात्र त्या एका घटनेभोवती अडकून पडलेलं असतं. रात्री झोप लागत नाही, सतत मनात संभाषणं चालू असतात, आपण काय बोलायला हवं होतं, काय उत्तर द्यायला हवं होतं याचे विचार फिरत राहतात. यात वेळ जातो, ऊर्जा खर्च होते आणि मनःशांती हरवते.

मतभेद होणं चुकीचं नाही, पण त्या मतभेदाला आयुष्यभराचं वैर बनवणं हे नक्कीच चुकीचं आहे. अनेकदा वाद हे गैरसमजांमुळे होतात. कधी अहंकार आडवा येतो, कधी क्षणिक राग डोक्यावर चढतो. त्या एका क्षणात उच्चारलेले शब्द मनाला लागतात आणि आपण त्या वेदनेला मनात कायमचं स्थान देतो. पण जर आपण थोडं थांबलो, विचार केला, तर कळेल की तो क्षण गेला आहे. तो प्रसंग संपला आहे. फक्त आपणच त्याला धरून बसलो आहोत.

ज्याच्याशी आपला वाद झाला, तो व्यक्ती कदाचित त्याच्या आयुष्यात पुढे निघून गेलेला असतो. पण आपण मात्र त्याच आठवणींना धरून स्वतःचं आयुष्य जड करून घेतो. दुश्मनी म्हणजे मनावर उचललेलं ओझं आहे. ते जितका काळ आपण वाहतो, तितकं आपलं चालणं अवघड होतं. त्यापेक्षा ते ओझं खाली ठेवलं की पावलं हलकी होतात. मन मोकळं होतं. आणि त्या मोकळेपणातच खरी शांतता सापडते.

काही जणांना वाटतं की दुर्लक्ष करणं म्हणजे कमजोरी. पण प्रत्यक्षात ते परिपक्वतेचं लक्षण आहे. प्रत्येक गोष्टीला उत्तर द्यायलाच हवं, प्रत्येक टीकेला प्रत्युत्तर द्यायलाच हवं, प्रत्येक वाद जिंकायलाच हवा असा हट्ट धरला तर आयुष्य वादातच संपून जाईल. काही वेळा शांत राहणं हेच सर्वात प्रभावी उत्तर असतं. जिथे प्रतिसाद नाही, तिथे संघर्ष टिकत नाही. दुर्लक्ष केल्याने अनेक वाद आपोआप शांत होतात.

माफ करणंही तितकंच महत्त्वाचं आहे. माफ करणं म्हणजे समोरच्याची चूक योग्य ठरवणं नव्हे, तर त्या वेदनेतून स्वतःला मुक्त करणं होय. आपण जेव्हा मनातून द्वेष काढून टाकतो, तेव्हा आपण स्वतःसाठी जागा मोकळी करतो कारण नव्या विचारांसाठी, नव्या आनंदासाठी, नव्या नात्यांसाठी. मनात सतत कटुता साठवली, तर त्या जागी आनंदाला स्थानच उरत नाही.

आयुष्य किती आहे, हे कोणालाच माहीत नाही. मग ते राग, वैर, सूड आणि नकारात्मक भावनांमध्ये का घालवायचं? प्रत्येक दिवस आनंदाने, समाधानाने आणि शांततेने जगता आला, तर तेच खरं यश आहे. ज्यांनी आपल्याला दुखावलं, त्यांच्यापासून आवश्यक असेल तेवढं अंतर ठेवा; पण मनात कायमचा कडवटपणा साठवू नका. कारण तो कडवटपणा तुमचं स्वतःचं आयुष्य आंबट करतो.

वाद होतात, भांडणं होतात, मतभेद होतात, हे सगळं मानवी आयुष्याचा भाग आहे. पण दुश्मनी करून घेणं हा आपला निर्णय असतो. तो निर्णय घेताना स्वतःच्या मनाचा विचार करा. तुमची शांतता, तुमचा आनंद, तुमचं आयुष्य या सगळ्यांची किंमत एका क्षणिक वादापेक्षा कितीतरी जास्त आहे. म्हणून शक्य तिथे दुर्लक्ष करा, मन हलकं ठेवा, आणि आयुष्य खुशाल जगा. कारण शेवटी जिंकणारा तोच, ज्याच्या चेहऱ्यावर शांत हास्य असतं आणि ज्याच्या मनात कोणाच्याही विरोधात विष नसतं.

लेखक: सुनिल पुणेTM 9359850065, topsunil@gmail.com