घटस्फोट" पश्चात्तापाची वेळ येऊ नये म्हणून…सुनिल जाधव पुणे, 9359850065

"घटस्फोट" पश्चात्तापाची वेळ येऊ नये म्हणून…सुनिल जाधव पुणे, 9359850065

घटस्फोटानंतर अनेक वर्षांनी दोन माणसं समोरासमोर येतात, तेव्हा त्यांच्या मध्ये शब्दांपेक्षा जास्त आठवणी उभ्या असतात. त्या आठवणी बोलत नाहीत, पण डोळ्यांतून सगळं सांगून जातात. अशीच एक भेट, एका साध्या लग्नसोहळ्यात, आयुष्याच्या वळणावर हरवलेल्या दोन माणसांची होती.

तो तिला ओळखतो, पण ओळख न दाखवण्याचा प्रयत्न करतो. ती त्याच्याच समोर बसलेली असते, पण नजर चुकवते. वेळ पुढे गेलेली असते, आयुष्य पुढे गेलेलं असतं, पण मन मात्र तिथेच अडकलेलं असतं, जिथे दोघांनी एकत्र संसाराची स्वप्नं पाहिली होती.

थोडा वेळ शांततेत जातो. आजूबाजूला हशा, गाणी, नातलगांचा गोंधळ असतो. पण यांच्या मध्ये एक वेगळीच शांतता असते. जड, बोचरी, न बोलता खूप काही सांगणारी. शेवटी कोणीतरी धीर करून बोलतं. प्रश्न साधाच असतो, “कशी आहेस?” पण त्या प्रश्नात अनेक वर्षांचं अंतर, दडलेला अभिमान आणि न व्यक्त झालेली हुरहूर असते.

“ठीक आहे,” असं उत्तर येतं.

ठीक म्हणजे नेमकं काय, हे दोघांनाही माहीत असतं. ठीक म्हणजे जुळवून घेणं, सहन करणं, दिवस ढकलणं.

दुसरं लग्न, मुलं, संसार, या सगळ्या गोष्टी सांगितल्या जातात. आवाजात थोडा गर्व असतो, पण तो गर्व स्वतःला दिलेली समजूत असते. कारण मनाच्या कोपऱ्यात कुठेतरी एक प्रश्न सतत घोळत असतो. खरंच आपण आनंदी आहोत का?

एकमेकांकडे पाहताना दोघांनाही जाणवतं की वेळेने शरीर बदललं आहे. चेहऱ्यावर थकवा उतरला आहे. पूर्वीची झळाळी, उत्साह, निरागसपणा हरवलेला आहे. आणि नकळत आठवण येते, आपण एकत्र असताना हे सगळं नव्हतं. तेव्हा आयुष्य अवघड होतं, पण माणूस जवळचा होता.

त्या वेळी भांडणं मोठी वाटायची. अहंकार दुखायचा. “मीच बरोबर” ही भावना डोक्यावर बसायची. संवाद कमी आणि अपेक्षा जास्त असायच्या. कुणीही मागे हटायला तयार नसायचं. छोट्या छोट्या गोष्टींना मोठं केलं गेलं आणि त्या गोष्टी हळूहळू नात्याच्या मध्ये भिंत बनत गेल्या.

आज मात्र त्या भिंतीपलीकडे उभं राहून दोघंही एकच विचार करत असतात, तेव्हा थोडं समजून घेतलं असतं तर?

निघायची वेळ येते. आयुष्यातील सगळ्यात कठीण क्षण असा असतो, जेव्हा सत्य बाहेर पडतं.

“एक गोष्ट सांगू?” असा प्रश्न विचारला जातो.

आणि मग कबुली दिली जाते, आपण चुकलो.

“खरं सांगायचं तर, आयुष्यातला सगळ्यात शांत काळ तुझ्यासोबत होता.”

हे शब्द ऐकताना समोरच्याचं काळीज दाटून येतं. कारण तीच भावना तिच्याही मनात दडलेली असते.

दोघांनाही कळून चुकलेलं असतं की आयुष्याने दुसरी संधी दिलेली नाही. आता प्रत्येकजण आपापल्या जबाबदाऱ्यांमध्ये अडकलेला असतो. मुलं आहेत, संसार आहेत, समाज आहे. पुन्हा मागे फिरणं शक्य नसतं. उरतो तो फक्त पश्चात्ताप.

आणि हा पश्चात्तापच या लेखाचा खरा विषय आहे.

घटस्फोट हा कायदेशीर मार्ग असू शकतो, पण तो प्रत्येक समस्येचं उत्तर नाही. आजकाल समाजात घटस्फोट सहज घेतला जातो. भांडणं झाली, मतभेद झाले, गैरसमज झाले, मग थेट नातं तोडण्याचा निर्णय घेतला जातो. सहनशीलता कमी झाली आहे, संवाद हरवला आहे, आणि ‘मला काय मिळतंय’ हाच प्रश्न महत्त्वाचा झाला आहे.

पण संसार म्हणजे व्यवहार नाही. तो समजून घेण्याची, एकमेकांसाठी थोडं झुकण्याची आणि वेळ देण्याची प्रक्रिया आहे. प्रत्येक नात्यात चढउतार येतात. प्रत्येक माणसाकडून चुका होतात. पण त्या चुका सुधारण्याऐवजी, माणूस बदलण्याऐवजी, नातं तोडणं हा सोपा मार्ग निवडला जातो.

आज जे सहन होत नाही, तेच उद्या आठवण बनून छळू शकतं. आज जी व्यक्ती दोषी वाटते, तीच व्यक्ती आयुष्यातली सर्वात जवळची ठरू शकली असती, जर थोडा संयम ठेवला असता.

हा लेख कुणावर टीका करण्यासाठी नाही. हा लेख इशारा आहे.

घटस्फोट घेण्याआधी थांबा.

एकदा मनापासून संवाद साधा.

आपल्या अहंकारापेक्षा नातं मोठं आहे का, हे स्वतःला विचारा.

कारण वेळ निघून गेल्यावर, माणूस बदलत नाही, फक्त आठवणी उरतात.

आणि त्या आठवणी आयुष्यभर टोचत राहतात.

पश्चात्तापाची वेळ कोणावरही येऊ नये,

म्हणून हा लेख.

लेखक: सुनिल जाधव पुणे, 9359850065, topsunil@gmail.com